مطالب
دسته بندی

آشنایی با سبکهای فرزند پروری

  • 17 مهر 1398

 

سبک فرزند پروری، نوع رابطه والد و کودک را مد نظر قرار می دهد. یک وجه جالب درباره والدگری این است که والدین با سبک فرزندپروری خود می توانند تغییرات  مثبت و منفی زیادی در فرزندانشان ایجاد کنند.

سبک های فرزندپروری را به صورت زیر نام گذاری کرده اند:

سبک مستبدانه: دارای کنترل بالا و محبت کم

سبک سهل گیرانه: دارای کنترل کم و محبت زیاد

سبک طردکننده: دارای کنترل کم و محبت کم

سبک مقتدرانه: دارای کنترل زیاد و محبت زیاد

 

سبک مستبدانه

والدین دارای سبک مستبد برای انضباط، ارزش زیادی قائلند. صمیمیت عاطفی کمتری با کودک ایجاد می کنند. والدین مستبد باور دارند کودکان باید از همه قوانین بدون استثنا و بی چون و چرا اطاعت کنند. این گروه والدین عموماً توضیح منطقی در مورد تربیت خود به کودک نمی دهند. برای مثال در جواب توضیح خواستن کودکان می گویند: چون من می گویم. در این سبک والد کودک پیامدهای عمل نکردن به آن را برای کودک اعمال می کنند. والدین دارای سبک مستبدانه ویژگی های زیر را دارند:

سبک انضباطی خشک اغلب بدون توضیح و صحبت

به کار بردن تنبیه

ارتباط اغلب، یکطرفه از مادر به کودک

عدم توضیح علت قوانین

مراقبت و حمایت کمتر والدین

انتظارات بالا و بدون انعطاف

 

سبک سهلگیرانه

سبک تربیتی  والدین سهل گبر، بر خلاف سبک سختگیرانه است. آن ها قوانین نمی گذارند یا قانون های خیلی کمتری دارند. ارتباط عموماً باز است. این والدین می گذارند کودکان خودشان تصمیم بگیرند، به جای اینکه آن ها را هدایت کنند. این والدین معمولا گرم و مراقبت کننده اند. انتظارات یا وجود ندارد یا حداقل است.

 

سبک طردکننده

 سبک طردکننده دارای ویژگی های زیر است.

هیچ سبک تربیتی مشخصی به کار نمی رود.والد اجازه می دهد کودک هر کاری می خواهد انجام دهد، بدون آگاهی دادن یا مراقبت کردن. ارتباط خیلی محدود است. این والدین، مراقبت خیلی کمی فراهم می کنند. انتظارات خیلی کمی از کودک دارند.

 

سبک مقتدرانه

 سبک مقتدرانه این نشانه ها را دارد:

قوانین مشخص است و دلایل آن توضیح داده می شود. ارتباط زیاد و مناسب با درک کودک است. این والدین مراقبت کننده و حامی هستند و انتظارات، بالا و اهداف، روشن هستند.

 

تاثیر سبک های فرزندپروری بر کودکان

سبک مستبدانه

کودکان دارای این سبک تربیتی بیشتر از والدین به دلیل ترس و عواقب آن مثل تنبیه یا سرزنش نشدن اطاعت می کنند. این گروه کودکان بیشتر در خطر مشکل در حرمت نفس قرار دارند چرا که نظرات آن ها عموما بی ارزش شمرده شده است. همچنین پرخاشگری و کینه جویی کودکان، از نتایج سبک مستبدانه است. امکان دارد در آینده در حل مسأله منطقی مشکل پیدا کنند و بیشتر هیجانی و با پرخاشگری به مسائل واکنش نشان دهند. به دلیل سختگیری والدین این کودکان ممکن است یاد بگیرند برای دوری از تنبیه بیشتر دروغ و پنهان کاری کنند.

 

سبک سهل گیر

کودکان دارای سبک تربیتی آسان گیر بیشتر امکان دارد مشکلات رفتاری نشان دهند. زیرا از منبع اقتدار و قوانین بهره مند نشده اند. همچنین ممکن است عزت نفس پایین تری پیدا کنند. این کودکان ممکن است در کنترل هیجانات و بازداری رفتاری تا حدی دچار مشکل شوند. به دلیل اینکه در کودکی رفتارهایشان کمتر هدایت و کنترل شده است. همچنین امکان دارد مشکلاتی از قبیل افت تحصیلی، فرار از مدرسه، اضافه وزن را به تدریج نشان دهند.

 

سبک طردکننده

این سبک تربیتی می تواند بیش از هر سبکی آسیب رسان باشد و اثرات طولانی مدتی بر سلامت روان کودک بگذارد. کودکان دارای سبک طردکننده به احتمال زیادی با مسائل در مورد حرمت نفس و خود ارزشمندی رو به رو می شوند. آنها گرایش دارند که عملکرد تحصیلی ضعیفی نشان دهند. همچنین این گروه کودکان به احتمال بیشتر، مشکلات رفتاری و شادکامی کمتر در زندگی نشان می دهند.افسرده خویی، شخصیت اجتنابی، اعتماد به نفس پایین در آینده این کودکان بیشتر به چشم می خورد.

 

سبک مقتدرانه

سبک تربیتی مقتدرانه ارتباط زیادی با سلامت روان و رشد مناسب کودک دارد. بر اساس مطالعات، کودکان دارای سبک تربیتی مقتدر، به احتمال بیشتری تبدیل به بزرگسالان مسئول و مستقلی می شوند که در بیان احساسات و نظرات خود آزادانه عمل می کنند. این کودکان بیشتر گرایش به شادی و موفقیت پیدا می کنند. آن ها همچنین به احتمال زیاد، در تصمیم گیری و ارزیابی ریسک در زندگی عملکرد موفقیت آمیزتری دارند.

 

راه هایی برای بهبود سبک تربیتی

برای اینکه ارتباط بهتری با کودک داشته و تربیت مقتدرانه ای داشته باشید به نکات زیر توجه کنید:

تا جایی که می توانید شنونده خوبی برای احساسات و نیازهای کودک باشید.

کمتر از سرزنش و تنبیه و بیشتر از پاداش و تشویق استفاده کنید.

در مورد قوانینی که می گذارید صریح باشید و دلایل آن را توضیح دهید.

پیامدهای رفتاری را که می گذارید حتما اجرا کنید. اجرا نکردن آن باعث می شود کودک روی حرف شما حساب نکند.

وقت هایی را برای تعامل مثبت و بازی با کودک اختصاص دهید.

رفتارهایی مثل نگاه چشمی، لبخند، نوازش و در آغوش گرفتن کودک را بیشتر کنید.

در بحث ها کودک را شرکت دهید و از او بخواهید نظرات خود را بیان کند.

در مورد مشکلات اول با کودک صحبت کنید و دلایل او را بپرسید.

آخرین ویرایش در چهارشنبه, 17 مهر 1398 14:55
Top